Alfabet rosyjski - cyrylica - grażdanka.

Drogi Użytkowniku!

Witamy Cię na pierwszej lekcji języka rosyjskiego dla początkujących od Rosyjski.pro. Dziś poznasz alfabet języka rosyjskiego. Dowiesz się jak wyglądają litery drukowane w języku rosyjskim, jak można odczytać każdą literę alfabetu oddzielnie, jakie słowa zaczynają się na daną literę alfabetu – jeżeli to oczywiście możliwe.

Litera – słowo – obraz

Czy jest możliwe dobranie słowa do każdej litery alfabetu rosyjskiego? Odpowiedź na to pytanie poznasz po obejrzeniu nagrania wideo stworzonego tak, by nauka języka rosyjskiego od podstaw była z nami przyjemna i ciekawa.

Lekcje wideo po rosyjsku

Nasze lekcje wideo ułatwią Ci poprawne odczytywanie słów po rosyjsku. Od początku będziemy starać się wpajać Ci zasady poprawności. Z nami z łatwością wypracujesz nawyk poprawnego czytania po rosyjsku.

Pismo odręczne po rosyjsku

Pokażemy Ci także jak wyglądają rosyjskie litery pisane i podpowiemy jak nauczyć się odręcznie pisać po rosyjsku.

Alfabet rosyjski w różnych zestawieniach

Wiemy, że każdy człowiek uczy się w inny sposób. Każda osoba czego innego będzie oczekiwała od kursu rosyjskiego dla początkujących. Dlatego przedstawiamy litery alfabetu w każdej możliwej konfiguracji, by trafić w Twój sposób uczenia się i przyswajania wiedzy. Poznasz więc rosyjskie samogłoski, rosyjskie spółgłoski, spółgłoski twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne, a nawet syczące. W tej części dowiesz się jakie są podstawowe zasady fonetyczne. A wszystko po to, by solidnie utrwalić podstawową wiedzę. Zapraszamy Cię do przygody z językiem rosyjskim z Rosyjski.pro!

Włożyliśmy sporo pracy w przygotowanie tego materiału. Liczymy teraz na Ciebie. Będzie nam miło, jeśli podzielisz się lekcją, udostępnisz ją, zostawisz komentarz, polubisz stronę i/lub wpis. Każda informacja o naszej pracy jest niezwykle ważna.

Ciekawostki – alfabet rosyjski jest oparty na systemie graficznym zwanym cyrylicą. Nazwę tę otrzymał od imienia Cyryl – krzewiciela oświaty i religii, twórcy alfabetu staro-cerkiewno-słowiańskiego. W 1701 roku alfabet ten został zmodyfikowany i uproszczony na mocy reform dokonywanych przez Piotra I i zyskał nazwę grażdanka. Nazwa ta pochodzi od słowa „grażdanin”, czyli obywatel, gdyż w założeniu alfabet miał być dostępny dla całego narodu. We współczesnej formie istnieje od 1918 roku, kiedy to dokonano kolejnych zmian i uproszczeń. Alfabetem rosyjskim, a w zasadzie językiem rosyjskim jako pierwszym posługuje się około 145 mln ludzi, zaś ogółem 250-300 mln.   

Alfabet rosyjski składa się z 33 liter, w tym z:

  • 21 spółgłosek
  • 10 samogłosek
  • 2 znaków

Ze względu na to, że w języku rosyjskim pisownia i wymowa nieco różnią się od siebie, do alfabetu dodamy komentarze odnośnie fonetyki. Dzięki temu poznasz nie tylko litery, ale też nauczysz się poprawnie je czytać. Zatem do dzieła.

Zobaczmy jak wygląda alfabet w całości:

Alfabet rosyjski - wymowa

Litery
drukowane
Nazwa litery –

jak ją czytamy po rosyjsku

Wymowa
(zapis według polskiej fonetyki)
А а а a
Б б бэ be
В в вэ we
Г г гэ ge
Д д дэ de
Е е йэ je
Ё ё йо jo
Ж ж жэ że
З з зэ ze
И и и i
Й й и кра́ткое i kratkoje
К к ка ka
Л л эл

el [zmiękczone]

М м эм em
Н н эн en
О о о o
П п пэ pe
Р р эр er
С с эс es
Т т тэ te
У у у u
Ф ф эф ef
Х х ха ha
Ц ц цэ ce
Ч ч чe cie
Ш ш ша sza
Щ щ ща śsia
Ъ ъ твёрдый знак twiordyj znak
Ы ы ы y
Ь ь мя́гкий знак miahkij znak
Э э э e
Ю ю йу ju
Я я йа ja

Alfabet rosyjski - litery pisane

alfabet rosyjski litery pisane
Jak widać na zdjęciu, rosyjskie pismo odręczne jest nieco pochyłe. Kąt nachylenia wynosi 45 stopni, a nad umiejętnością pisania uczniowie pracują od pierwszych szkolnych dni. Dzieci piszą w specjalnych zeszytach z oznaczoną ukośną linią (коса́я ли́ния). Nauczyciele bacznie pilnują, by dzieci sumiennie wykonywały to zadanie. W efekcie wiele osób pisze po rosyjsku niemal kaligraficznie z wyuczonym ukośnym pochyleniem liter. Co prawda kosztuje wiele dziecięcych łez, ale później robi wrażenie!

Alfabet rosyjski - litery i dźwięki

Pamiętajmy, że litery i dźwięki to różne kategorie. Liter używamy do zapisu graficznego dźwięków. W związku z różnicami w zapisie i wymowie należy przyjrzeć się temu dokładniej.

Litery ь (miękki znak) i ъ (twardy znak) nie oznaczają żadnego dźwięku.

ь (miękki znak) – zmiękcza poprzedzającą go literę (коньки́ – kańki), pełni funkcję rozdzielającą, czyli oddziela samogłoskę od spółgłoski, dzięki czemu samogłoska brzmi wyraźnie, jeśli występuje po nim samogłoska jotwana, to samogłoska wybrzmiewa w całej swojej krasie (бельё – biljo) lub pełni funkcję gramatyczną, np. w 2 osobie liczby pojedynczej czasowników zawsze piszemy ь (miękki znak);

ъ (twardy znak) – pełni funkcję rozdzielającą, jeśli występuje przed samogłoską jotowaną, to samogłoska wybrzmiewa wybrzmiewa w całej swojej krasie tak jak w przypadku sąsiedztwa ze znakiem miękkim (подъе́зд – padjezd)

Samogłoski w alfabecie rosyjskim

Samogłoski – mają tę ciekawą przypadłość, że ich wymowa zmienia się w zależności od miejsca w słowie. Jeśli dana samogłoska jest akcentowana, to wymawiamy ją długo i wyraźnie. Jeśli jest nieakcentowana, to wymawiamy ją znacznie krócej, i każda z nich zachowuje się nieco inaczej. Największe zmiany zachodzą w przypadku samogłoski o. W pozycji akcentowanej wymawiana jest długo, z dodatkiem dźwięku u (uo). Przy artykulacji tego dźwięku usta układamy jak do wymowy u, np.:

O w pozycji akcentowanej wymawiamy jak O Przykłady
O Мой – (moj) – mój

Твой – (twoj) – twój

W pozycji nieakcentowanej o wymawiamy jak a, np.:

O w pozycji nieakcentowanej wymawiamy jak А. Jest to tzw. „akanie”*. Zasadę tę stosujemy w każdym wyrazie. Przykłady
О [А] Москва́ (maskwa) – Moskwa

Молоко́ (małako) – mleko

Молото́к (małatok) – młotek

* Zasada ta jest przedstawiona w skrócie. Więcej informacji podamy w odrębnym artykule poświęconym redukcji samogłosek.

Samogłoski
Pozycja akcentowana Pozycja nieakcentowana
анана́с – ananas А А арбу́з – arbuz
он – on О А она́ – ona
Ибсен – Ibsen И И игла́ – igła
у́тка – kaczka У У университе́т – uniwersytet
мы – my Ы Ы цыга́н – Cygan
Этна – Etna Э Э экза́мен – egzamin

Samogłoski jotowane: (nazwę swą mają ze względu na to, że jedna litera odzwierciedla 2 dźwięki, w tym także wyraźną głoskę „j”): na początku słowa, po samogłoskach i po ъ lub ь mają odpowiednio dwa dźwięki: я [ja], е [je], ё [jo] i ю [ju].

Samogłoski jotowane zmiękczają poprzedzające je spółgłoski. Można pokusić się o stwierdzenie, że część własnego dźwięku udzielają spółgłosce, dlatego same wymawiane są inaczej – krócej, wyraźne j zanika, a na jego miejscu pojawia się i. Zobrazujmy to na przykładach.

Na początku wyrazu, po samogłoskach, po znaku twardym oraz miękkim samogłoski jotowane wymawiane są jakoja, je, jo, ju Przykłady
Я я́блоко – jabłko
Е е́хать – jechać
Ё ёжик –  jeżyk
Ю ювели́р – jubiler

 

Po spółgłoskach samogłoski jotowane wymawiane są jako: ia, ie, io, iu Przykłady
Я ня́ня – niania
Е пе́на –  piana
Ё Пётр –  Piotr
Ю бюро́ – biuro

Spółgłoski w alfabecie rosyjskim

Spółgłoski warto podzielić na kilka grup:

Pod względem twardości – miękkości

 

 

 

 

 

 

Parzyste

Przed: А, О, У, Ы, Э – twarde.

Przed: И, Е, Ё, Ю, Я – miękkie.

                              Twarde              Miękkie
Бара́н б б’ Бе́лый
Война́ в в Ви́ктор
Го́рло г г’ Герб
Дом д д’ Де́ти
Зал з з’ Земля́
Кот к к Кенгуру́
Лом л л’ Литр
Ма́ма м м’ Метр
Нос н н’ Ня́ня
По́лка п п’ Пе́пел
рубль р р’ Рис
Сон с с Се́но
Том т т’ Те́ма
Фома́ ф ф’ Фен
Хомя́к х х’ Хи́мия
                  

Nieparzyste

 

 

ж, ш, ц

Жена́

Ша́пка

Цена́

 

ч, щ, й

Часы́

Щу́ка

Йо́гурт

Pod względem dźwięczności – bezdźwięczności

Spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne:

 

 

 

Parzyste

Dźwięczne Bezdźwięczne
Бо́мба Б П Па́вел
Ва́фли В Ф Фон
Гора́ Г К Кни́га
Де́рево Д Т То́нна
Жизнь Ж Ш Шарф
Зима́ З С Са́нки
 

Nieparzyste

 

 

Л, М, Н, Р, Й

(sonorne czyli nosowe)

 

Йо́гурт

Ла́па

Мо́ре

Нож

Рак ­

 

Х, Ц, Ч, Щ

 

Хомя́к

Цирк

Ча́шка

Щено́к

 

Spółgłoski szeleszczące (syczące) Przykłady
Ж 

Ш

Ч

Щ

жира́ф

шум

чесно́к

щено́к

żyrafa

szum

czosnek

szczenię

Nasz kurs języka rosyjskiego online będzie dostępny już w październiku, ale już teraz warto popracować nad „fundamentem” – uczyć się gramatyki języka rosyjskiego online!

Kliknij “Lubię to” lub udostępnij! Będzie nam bardzo miło, dziękujemy!

Autor: Konstanty Martyniuk

Trener języka rosyjskiego, absolwent slawistyki na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Tłumacz języka rosyjskiego, współtwórca serwisu Rosyjski.pro. Odpowiedzialny za stronę techniczną, SEO oraz kwestie merytoryczne dotyczące portalu – audio, wideo, testy i quizy.

0 Komentarzy

Dodaj odpowiedź

Skontaktuj się z nami

Nie ma nas teraz w zasięgu klawiatury. Ale możesz wysłać do nas e-mail, a my skontaktujemy się z Tobą.

Wysyłanie

©2017 Rosyjski.pro - Nauka języka rosyjskiego online. Wszystkie prawa zastrzeżone.

lub

Zaloguj się używając loginu i hasła

lub    

Nie pamiętasz podanych danych?

lub

Create Account