Fonetyka języka rosyjskiego

Drogi Użytkowniku!

Witamy Cię na kolejnej lekcji języka rosyjskiego dla początkujących od Rosyjki.pro. Dziś poznasz podstawowe zasady fonetyczne języka rosyjskiego. Zasady fonetyczne, czyli takie, które dotyczą poprawnej wymowy poszczególnych dźwięków języka rosyjskiego.

Wymowa samogłosek rosyjskich

W oparciu o alfabet rosyjski przedstawiliśmy reguły rządzące wymową samogłosek oraz spółgłosek rosyjskich. Pokrótce wyjaśniamy zasady okania, akania i ikania, redukcji samogłosek w zależności od akcentu.

Wymowa spółgłosek rosyjskich

W tej części kursu rosyjskiego dla początkujących zwracamy uwagę na wymowę twardych i miękkich spółgłosek w różnych pozycjach w słowie. Wymowę spółgłosek omawiamy dla Ciebie bardzo dokładnie, podając jednocześnie liczne przykłady zastosowania. Zwracamy uwagę, które spółgłoski są zawsze twarde, a które zawsze miękkie.  

Treningowi językowemu mówimy TAK

Właśnie zaczynasz naukę języka rosyjskiego online i możesz mieć obawy gdy patrzysz na obszerne materiały, które należy przyswoić. Nie martw się tym! Pamiętaj, że są to podstawy, które dotyczą bardzo bogatego języka. Zasady te ułożą się w całość podczas aktywnego treningu językowego, jaki zapewni Ci nasz kurs języka rosyjskiego. Zapraszamy!

Włożyliśmy sporo pracy w przygotowanie tego materiału. Liczymy teraz na Ciebie. Będzie nam miło, jeśli podzielisz się lekcją, udostępnisz ją, zostawisz komentarz, polubisz stronę i/lub wpis. Każda informacja o naszej pracy jest niezwykle ważna.

Fonetyka języka rosyjskiego

Zasady fonetyki języka rosyjskiego warto podać w oparciu o alfabet. Specjalnie dla Ciebie przygotowałam naszą autorską transkrypcję. Oczywiście dobrze jest uczyć się języka zanurzając się wyłącznie w jego naturalne dźwięki i litery, jednak przy trudniejszych słowach dobrze jest wspomóc się także transkrypcją.

Zaznaczam, że jest to nasza autorska transkrypcja, oparta o wpojone mi zasady filologiczne, jednak przygotowana dla Ciebie tak, by najwierniej oddać dźwięki języka rosyjskiego. Jeśli czujesz potrzebę zgłębienia zasad fonetycznych, sięgnij po bardziej naukowe opracowania. Polecam np. podręczniki Grzybowskiego, a tutaj zapraszam do alfabetu z komentarzami fonetycznymi i transkrypcją.

Alfabet rosyjski z transkrypcją w języku polskim

Litery drukowane Litery pisane Wymowa odrębnej litery Dźwięki Transkrypcja w języku polskim Przykłady i komentarz
А а А а А А A Аня – там – туда
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

иэ/ иа

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ie

 

Podczas artykulacji dźwięku А usta otwieramy szeroko, dźwięk wymawiamy długo. Rosyjskie А wymawiamy nieco dłużej i „głębiej” niż w języku polskim.

Jeśli А występuje po spółgłosce miękkiej i jest w pozycji nieakcentowanej, to następuje redukcja dźwięku (wymawiamy go krócej i nieco inaczej niż zazwyczaj). W tej pozycji wymawiamy dźwięk pośredni między i/e (dźwięk bliski krótkiemu i oraz wąskiemu e).

Jest to tak zwane ikanie, czyli zjawisko redukcji głosek a, e w pozycji nieakcentowanej, po miękkich spółgłoskach lub po syczących.

Часовня – часовой

Счастливый

Гуща

Б б Б б Бэ Б – Б’

 

b – b’ Бык – Билет

 

П – П’ p – p’ Лоб, дуб, зуб – голубь

 

 

В в В в вэ ВВ

 

 

 

 

 

 

 

w – w’ Вода, ванна, вулкан – видеть, веер, вязать

 

W języku rosyjskim В в pozostaje się dźwięczna po spółgłosce bezdźwięcznej i wymawia się jak w.

Свой, твой, Москва, квитанция.

 

 

 

 

 

 

Ф – Ф‘

 

 

 

 

 

 f  -f’

 

Вubezdźwięcznia się na końcu wyrazu.

Готов, шов, лев – вновь, бровь, кровь

 

 

 

Г г Г г гэ Г – Г’

 

 

К

g – g’

 

 

k

Гость, горло, гурман –

генетика, гигиена, гель

 

Рог, порог, бег, мозг

Д д Д д дэ Д – Д’

 

 

d – d’ Дом, дым, дуршлаг – Дима, день, девять

 

Т – Т’ t – t’ Род, книговед, верблюд – медведь, жёлудь,
Е е Е е йэ ЙЭ je Ель, подъезд, енот
Э e Шерсть, шелест, женщина
ЙИ ji Еда, Египет, единица
Иэ ie Печение, замечательный

 

    Е, obok ё, ю, я, jest jedną z tzw. samogłosek jotowanych. Ich zadaniem jest zmiękczanie poprzedzającej spółgłoski, np.: небо, река, белый. Samogłoski jotowane zmiękczają wszystkie spółgłoski oprócz zawsze twardych Ж, Ш, Ц, np. w wyrazach: жена, шелест, целый spółgłoski poprzedzające jotowaną е czytamy twardo.

 

 

Ё ё Ё ё йо ЙО jo Ёжик, ёлка, ёршик
О o Шёлк, шёпот, жёлтый

 

Samogłoska jotowana ё jest zawsze akcentowana. Zazwyczaj nie jest specjalnie oznaczana w pisowni czy w druku, co sprawia wiele kłopotów osobom zaczynającym naukę j. rosyjskiego. Wyrazy, w których występuje ё trzeba zapamiętać i odpowiednio odczytywać i akcentować.   

Ж ж Ж ж жэ Ж

 

ż Жена, жалюзи, жильё

Ж jest zawsze twarde.

 

 

 

 

Ш

 

 

 

sz

Ж ulega ubezdźwięcznieniu do Ш, gdy występuje przed bezdźwięczną spółgłoską:

кружка, книжка, ножка

 

 

 

З з З з зэ З – З’

 

 

z – z’ Золото, изба, замок – зеленый, резьба, зима

 

СС s – s’ Вёз, низкий, француз – мазь, грязь, князь

 

И и И и и И

 

 

 

 

 

ы

i

 

 

 

 

 

y

Игла, интересный, ритм

Мимика, низкий

 

Samogłoska i zmiękcza poprzedzającą ją spółgłoskę.

 

Uwaga! Jeśli wyraz zaczyna się na и a przed nim jest wyraz (rzeczownik, czasownik, przyimek itp.) zakończony na spółgłoskę, wtedy następuje przekształcenie fonetyczne и w ы! Np.:

В Испании; с Игорем; перед игрой.

 

 

 

 

Й й Й й и краткое Й j Йогурт, йети, йод
К к К к ка К ­– К k – k] Кость, костыль, кукуруза – кефир, кеды, кимоно
Л л Л л эл Л – Л’ l = l’ Лампа, луг, лавина, мел – лента, лилия, метель

 

Twarde л wymawiamy tak, jak dawne polskie sceniczne „ł”. Należy wyćwiczyć poprawną artykulację л, by nie zakłócać rozumienia w procesie komunikacji. Zobaczmy jak zmienia się znaczenie słów wraz ze zmianą twardości/miękkości л:

Мел – kreda / мель – mielizna

Угол – kąt / уголь – węgiel

Полка – półka / полька – Polka

 

М м М м эм М – М’ m = m’ Мама, модница, море – мел, межа, медведь
Н н Н н эн Н – Н’ n – ń Наташа, банка, кнут – конь, банька, пень
О о О о о О

 

 

o Мой, Ольга, молодой
А a W pozycji nieakcentowanej głoski o oraz a są wymawiane jak osłabione a. Zjawisko to nazywamy „akaniem”. Im dalej od akcentu, tym krócej wybrzmiewa samogłoska. W szybkiej wymowie nawet do utraty dźwięku.

 

 

молоток, молоко, золото

 

 

П п П п пэ П – П’ p – p’ Папа, пара, парк – пепел, пелёнка, пикник
Р р Р р эр Р – Р’ r – r’ Горка, нора, брат – горько, якорь, дударь
С с С с эс СС s – s’  Трость, весна, смок – гусь, лось, рысь

Miękkie S’ rosyjskie jest przedniozębowe [język zbliża się do przednich zębów], różni się w wymowie od polskiego ś.

 

Т т Т т тэ Т – Т‘

 

 

 

t – t’ Мост, тафта, тумбочка – мостик, телевизор, тёмный
У у У у у У u Утка, улица, луна
Ф ф Ф ф эф Ф – Ф’ f-f’ Фонарь, фабрика, фата – фен, февраль, конфета

 

Х х Х х ха Х – Х’ h – h’ Холодильник, ходить, холод – хижина, химия, бахилы
Ц ц Ц ц цэ Ц

 

 

c Целый, цепь, цирк, цилиндр

 

Ц jest zawsze twarde.

 

Ч ч Ч ч чe Ч

 

 

ć Часы, чулки, чек

 

Ч jest zawsze miękkie. Wymawiamy podobnie do polskiego ć.

Ш ш Ш ш ша Ш sz Шарф, шеф, шов

 

Ш jest zawsze twarde.

Щ щ Щ щ ща Ш:’ śś Щавель, роща, клещ

 

Щ jest zawsze miękkie. Wymawiamy podobnie jak podwójne polskie śś.

 

Ъ ъ Ъ ъ твёрдый знак Brak dźwięku    
Ы ы Ы ы ы Ы y  
Ь ь Ь ь мя́гкий знак Brak dźwięku    
Э э Э э э Э e Этна, алоэ, это
Ю ю Ю ю йу Йу

 

ju Юрий, сияющий, союзы

 

У u Улица, ухо, рюкзак,
Я я Я я йа Йа

 

ja Яблоко, ябеда, ясли

 

А a Мясо, мяч, няня
Йи ji Яйцо, яичница
Иа ia Тысяча, лягушка, мясник

Nasz kurs języka rosyjskiego online będzie dostępny już w październiku, ale już teraz warto popracować nad „fundamentem” – uczyć się gramatyki języka rosyjskiego online!

Kliknij “Lubię to” lub udostępnij! Będzie nam bardzo miło, dziękujemy!

Autor: Konstanty Martyniuk

Trener języka rosyjskiego, absolwent slawistyki na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Tłumacz języka rosyjskiego, współtwórca serwisu Rosyjski.pro. Odpowiedzialny za stronę techniczną, SEO oraz kwestie merytoryczne dotyczące portalu – audio, wideo, testy i quizy.

0 Komentarzy

Dodaj odpowiedź

Skontaktuj się z nami

Nie ma nas teraz w zasięgu klawiatury. Ale możesz wysłać do nas e-mail, a my skontaktujemy się z Tobą.

Wysyłanie

©2017 Rosyjski.pro - Nauka języka rosyjskiego online. Wszystkie prawa zastrzeżone.

lub

Zaloguj się używając loginu i hasła

lub    

Nie pamiętasz podanych danych?

lub

Create Account