Określenie za pomocą przyimków przypadków rzeczownika w języku rosyjskim

Jak prawidłowo określić przypadek rzeczownika w języku rosyjskim?

Pewnie niejednokrotnie padało takie pytanie. Najczęściej w odpowiedzi słyszymy, że określić prawidłowo  przypadek rzeczownika w języku rosyjskim  możemy za pomocą pytania, które stawiamy do tego rzeczownika, oraz końcówki. Weźmiemy na przykład rzeczownik “брата“, do tego rzeczownika pasują pytania (кого? чего?) wskazujące na dopełniacz (родительный падеж) oraz (кого? что?) wskazujące na biernik (винительный падеж) a końcówka w obu przypadkach jest taka sama –а.  Jeśli wyraz “брата” występuje bez kontekstu to odpowiedź, że ów rzeczownik  może być w dopełniaczu  lub w bierniku l.p. jest prawidłowa. Natomiast w przypadku gdy wyraz “брата” jest podany w kontekście, taka odpowiedź nie jest zadowalająca. W przypadku związku wyrazowego lub zdania na pomoc przyjdzie nam rząd czasownika (o tym będzie następny artykuł) lub przyimek.

W języku rosyjskim przyimki pomagają określić przypadek rzeczownika.

Jako przykład weźmiemy wcześniej wspomniany wyraz “брата“. W zdaniu “У брата дружная семья.” rzeczownik “брата” jest w dopełniaczu, na co wskazuje przyimek у, który zawsze łączy się z dopełniaczem. Niestety, w języku rosyjskim niektóre przyimki łączą się z kilkoma przypadkami, na przykład в łączy się z biernikiem oraz miejscownikiem (винительным и предложным падежами) i tylko znaczenie przyimka pozwala określić na jaki przypadek on wskazuje.  W poniższej tabeli przyimki zostały przedstawione zgodnie z kolejnością przypadków w języku rosyjskim.

Przyimki rosyjskie a ich znaczenie

W związku z tym, że rzeczowniki w mianowniku są używane bez przyimków,  to tabelkę zaczynamy od dopełniacza (родительного падежа). Wewnątrz tabelki obowiązuje porządek alfabetyczny cyrylicy. Przyimki, które łączą się więcej niż z jednym przypadkiem, zostały oznaczone na niebiesko.

Przyimki rosyjskie wskazujące na dopełniacz (родительный падеж):

PrzyimekZnaczenie przyimkaPrzykład w języku rosyjskim
БезPrzyczyna (почему?)Нельзя проехать без (чего?) билета.
ВдольMiejsce (где?)Вдоль (чего?) улицы росли каштаны.
Внутри́Miejsce (где?) (wewnątrz pomieszczenia )Внутри (чего?) усадьбы был прекрасный зимний сад.
Вме́стоZastąpienieВместо (чего?) сока я купил молоко.
Вокру́гMiejsce (где?)Путешествие вокруг (чего?) земли.
Для1) Obiekt oddziaływania
2) Cel
1) Купить подарок для (кого?) брата.
2) Купить для (чего?) заработка.
До1) Cel
2) Przedział czasowy
1) Осталось только дойти до (чего?) дома.
2) Придется работать до (чего?) утра.
Из1) Kierunek (откуда?) (ruch od wewnątrz)
2) Przyczyna (почему?)
1) Выйти из (чего?) дома.

2) Я купил рубашку из (чего?) вредности.

Из-за1) Kierunek (откуда?) (ruch od przeciwległej strony przedmiotu)

2) Przyczyna (czynnik negatywny)

1) Антон вышел из-за (чего?) стола.

2) Из-за (чего?) дождя мы не могли пойти на пикник.

Из-подKierunek (откуда?) (ruch od dolnej strony przedmiotu)Андрей вынул из-под (чего?) стола новенький шмайсер.
Кро́меWyjątek lub niezbędne dopełnienieКроме (кого?) брата об этом никто не знал. Он кроме (чего?) детективов ничего не читал.
Ми́мо1) Miejsce (где?)
2) Kierunek (куда?)
1) Андрей прошел мимо (чего?) памятника.
2) Саша два раза попал мимо (чего?) цели.
Накану́неCzas (когда?)Полиция накануне (чего?) матча усилила охрану.
Напро́тивMiejsce (где?)Антон жил напротив (чего?) университета.
ОколоMiejsce (где?)Около (чего?) бани было маленькое озеро.
От1) Kierunek (откуда?) (ruch od obiektu)
2) Przyczyna
1) Я отошёл от (чего?) стола.
2) Артур дрожал от (чего?) злости.
Недалеко́ отMiejsce (где?)Мы живем недалеко от (чего?) дома Ани.
ПослеCzas (когда?)После (чего?) полудня загляни ко мне в офис.
C1) Kierunek (откуда?) (ruch od obiektu)
2) Przyczyna (emocje)
3) Czas (początek odliczania)
1)Он взял книгу с (чего?) полки.
2) Бросил тарелку со (чего?) злости на пол.
3) Мы работаем с (чего?) понедельника по пятницу.
Снару́жиMiejsce (где?) (zewnątrz pomieszczenia)Снаружи (чего?) дома росли прекрасные сады.
Среди́1) Miejsce (где?)
2) Czas (когда?)

 

1) Среди (чего?) зарослей обнаружилась полянка.
2) Антон проснулся среди (чего?) ночи.
УMiejsce (где?)Я поживу у (кого?) девушки.

Przyimki rosyjskie wskazujące na celownik (дательный падеж):

PrzyimekZnaczenie przyimkaPrzykład w języku rosyjskim
Благодаря́Przyczyna (czynnik pozytywny)Благодаря (чему?) везению я сдал экзамен на отлично.
Вопреки́PrzeciwdziałanieВопреки (чему?) обстоятельствам мне удалось достичь Вены.
К1) Kierunek (куда?) (ruch do obiektu)
2) Wyraża przybliżenie, przyłączenie
3) Wyraża czasowy przedział
1) Коля пошел к (кому?) подруге на день рождения.
2) Я подошел к (чему?) палатке моего друга.
3) К (чему?) обеду все должно быть сделано.
Навстре́чу1) Ruch w stronę przybliżającego się obiektu
2) Ruch przedmiotów ku sobie
1) Они плыли навстречу (чему?) приключениям.
2) Отряды двигались навстречу (кому?) друг другу.
Напереко́рPrzeciwdziałanieВиктор делал всё наперекор (кому?) отцу.
По1) Ruch na powierzchni
2) Strefa rozszerzenia ruchu
3) Środki łączności
4) Regularne powtarzanie się
5) Specjalność
6) Przyczyna
1) Луноход катился по (чему?) кратерам пустыни.
2) Мои одноклассники разъехались по (чему?) миру.
3) Я послал ей открытку по (чему?) почте.
4) Я ходил на тренировки по (чему?) средам.
5) Это лучший справочник по (чему?) математике.
6) Меня не было на собрании по (чему?) уважительной причине.
Согла́сноPrzyczyna (почему?)Согласно (чему?) договору мы поставить пять тонн муки.

Przyimki rosyjskie wskazujące na biernik (винительный падеж):

PrzyimekZnaczenie przyimkaPrzykład w języku rosyjskim
ВKierunek (куда?) (ruch do obiektu)Ребята пошли в (что?) кино.
ЗаKierunek (куда?)Ученики сели за (что?) парты.
НаKierunek (куда?) (ruch do obiektu)Лучано положил на (что?) стол тугую пачку денег.
О/обPrzeszkodaЯн споткнулся о (что?) камень.
По1) Czasowy przedział (przy użyciu nazw miesięcy)
2) Przedział
1) Каникулы в школе длятся с мая по (что?) сентябрь.
2) Иван провалился в прорубь по (что?) пояс.
ПодKierunek (куда?)Наташа спрятала чемодан под (что?) кровать.
СквозьKierunek (куда?)Прошел как нож сквозь (что?) масло.
Че́рез1) Kierunek (куда?)
2) Odstęp czasu (когда?)
1) Надо переправиться через (что?) Вислу.
2) Встречаемся через (что?) час.

UWAGA: Przyimek о piszemy w przypadku, kiedy następne słowo zaczyna się ze spółgłoski, np.: о камень, о порог. Jeśli następne słowo zaczyna się z samogłoski, to piszemy przyimek об, np.: об окно, об отца.

Przyimki rosyjskie wskazujące na narzędnik (творительный падеж):

PrzyimekZnaczenie przyimkaPrzykład w języku rosyjskim
За1) Miejsce (где?)
2) Czas (когда?)
За (чем?) столом собралась вся семья.
За (чем?) обедом велась дружная беседа.
Ме́жду1) Miejsce (где?)
2) Czas (когда?)
Между (чем?) книгами был тайник.
Позвони мне между (чем?) пятью и шестью часами вечера.
НадMiejsce (где?)Над (чем?) головой светила луна.
Пе́ред1) Miejsce (где?)
2) Czas (когда?)
Я припарковался перед (чем?) офисом.
Позвони мне перед (чем?) собранием.
ПодMiejsce (где?)Кошка спряталась от сына под (чем?) столом.
C1) Osoba/przedmiot, z którymi są dokonywane czynności
2) Określenie
3) Charakter czynności
4) Przynależność
5) Wydarzenie, z rozpoczęciem którego jest inicjowana czynność
6) Osoba/przedmiot, w połączeniu ze wspólnym zwrotnym czasownikiem
1) Я вчера разговаривал с (кем?) сестрой.
2) Я приехал на заседание уже с (чем?) документами.
3) Ящик с (чем?) яблоками лежал на балконе.
4) Наташа с (чем?) удивлением слушала рассказ.
5) Он любил охотиться с (чем?) луком.
6) С (чем?) заходом солнца жизнь замирала.
7) Было интересно встретиться с (кем?) Аней после пяти лет разлуки.

Przyimki rosyjskie wskazujące na miejscownik (предложный падеж):

PrzyimekZnaczenie przyimkaPrzykład w języku rosyjskim
В1) Miejsce (где?) (wewnątrz lub w granicach czegoś)
2) Czas (когда?)
– miesiąc, rok, etc.
– okres życia
3) Stan w którym ktoś/coś się znajduje
4) Wyrażenie cechy
5) Wyrażenie przedmiotu, który jest założony lub przykrywa kogoś/coś.
1) Летом мы отдыхали в (чём?) горах.
2) Я родился в (чём?) мае 1984 года.
2) В (чём?) детстве я любил отдыхать у бабушки.
3) В (чём?) порыве страсти он забыл обо всём на свете.
4) Артур надёжный партнер в (чём?) работе.
5)Дама в (чём?) плаще цвета морской волны.
При1) Czas
2) Warunek
3) Osobę, w obecności której odbywa się czynność
1) А жилось при (ком?) царе не так уж плохо.
2) При (чём?) поддержке со стороны отца всё может получиться.
3) При (ком?) нём были найдены фальшивые документы.
На1) Miejsce (где?) (na jakiejś powierzchni)
2) Czas, w okresie którego odbywa się czynność
3) Środek transportu
4) Sposób poruszania się
5) Środek realizacji czynności
6) Związki frazeologiczne
1) Ребята загорали на (чём?) крыше.
2) На(чём?) днях должна прийти зарплата.
3) Кататься на (чём?) велосипеде полезно для здоровья.
4) Акробаты умеют ходить на (чём?) руках.
5) Я люблю блины на (чём?) дрожжах.
6) Сережа умный мальчик: он всё схватывает на (чём?) лету.
О1) Rozmawiać o czymś
2) Myśleć o czymś
3) Dbać o coś
1) В барах любят поговорить о (чём?) футболе.
2) Я думаю о (чём?) встрече с ней.
3) Дома я забочусь о (ком?)* кошке.

* ZAPAMIĘTAJ: w języku rosyjskim rzeczowniki oznaczające nazwy zwierząt , ptaków, ryb oraz owadów odpowiadają na pytanie) (kto?

Skomentuj

Ta strona wykorzystuje Akismet w celu ograniczenia spamu. Dowiedz się, jak przetwarzane są komentarze.

Przewiń do góry